Pomocy, szukam dekarza!

Planując budowę, szukamy ciekawego, a przy tym funkcjonalnego projektu. Kładziemy nacisk na najlepsze materiały, bo dom to przecież inwestycja na pokolenia. Jednak by te dwa elementy w przyszłości przełożyły się na rzeczywiste bezpieczeństwo i komfort mieszkania, trzeba również zadbać o odpowiednie ich połączenie, czyli staranne wykonawstwo. Fachowy dekarz to klucz do trwałego, nie wymagającego napraw i długowiecznego dachu. Jeśli nie pomyślimy o tym przed rozpoczęciem prac, konsekwencje mogą być różne – od wydatków poniesionych na drobne poprawki, przez olbrzymie koszty wymiany całego pokrycia dachowego na nowe, po tragedię w postaci katastrofy budowlanej. Jedno jest pewne - skutki złego wyboru wykonawców będą dla nas bolesne, trzeba więc zrobić wszystko, żeby tego uniknąć. A możemy zrobić dużo.

Jak zacząć poszukiwania ekipy? Tradycyjną metodą jest zapytanie znajomych, którzy już korzystali z usług dekarzy, czy znają kogoś wartego polecenia. Inna możliwość to coraz popularniejsze przeglądanie ofert w internecie lub w książkowych bazach firm. Można też zwrócić się o pomoc do cechów rzemiosł lub stowarzyszeń dekarskich. Bez względu na to, jak zabierzemy się do poszukiwań, najważniejsze, co musimy zrobić, to sprawdzenie kwalifikacji wykonawców. Z powodu relatywnie łatwej procedury zakładania działalności gospodarczej, powstaje wiele firm zupełnie nieprzygotowanych do fachowej pracy. Firmy sezonowe, przypadkowe, niezorientowane, jak skomplikowanym procesem jest ułożenie pokrycia dachowego, stanowią dla inwestorów największe niebezpieczeństwo. Ze względu na brak kwalifikacji, przyciągają klientów niskimi cenami i obietnicami bez pokrycia. Niestety wiele osób daje się skusić wizją mniejszych wydatków, za co w konsekwencji płacą wysoką cenę. Wybór dekarzy nie może być podyktowany wyłącznie kosztami. Na
budowę wymarzonego domu wydajemy przecież niejednokrotnie po kilkaset tysięcy – nie warto, żeby nasze marzenia legły w gruzach z powodu oszczędności mniejszej niż jeden procent tej sumy.

Jak zatem skutecznie sprawdzić, czy ekipa dekarzy zna się na swoim fachu? Są trzy elementy, które pomogą zorientować się w ich kwalifikacjach: zrealizowane inwestycje, przynależność do organizacji zawodowych oraz dyplomy, certyfikaty szkoleniowe czy ewentualne nagrody. Rozmowę warto zacząć od pytania o doświadczenie i poprzednie budowy. Oczywiście wszystkie prace muszą być udokumentowane, wtedy można takie inwestycje sprawdzić. Ważnym wyznacznikiem kwalifikacji jest również przynależność do organizacji zrzeszających dekarzy. Istnieją różne regionalne i ogólnopolskie stowarzyszenia dekarzy oraz cieśli. Aby stać się ich członkiem, trzeba spełnić określone warunki – wykonać daną liczbę dachów, mieć dyplom mistrzowski, być ubezpieczonym. Dekarz zrzeszony w stowarzyszeniu musi posiadać odpowiednie, udokumentowane kwalifikacje. Podobnie jest w przypadku ubezpieczenia – z obawy przed ryzykiem i kosztami, ubezpieczyciel podpisze z wykonawcą umowę tylko wtedy, jeśli pozytywnie zweryfikuje jego umiejętności. Dlatego
wybierając dekarzy, warto zapytać, czy ich firma jest ubezpieczona i co takie ubezpieczenie obejmuje. Innym potwierdzeniem przygotowania dekarskiego jest posiadanie dyplomu mistrzowskiego, co inwestor może sprawdzić w księdze wieczystej Izby Rzemieślniczej. W wielu krajach wyłącznie dyplom mistrza przyznany przez Izbę Rzemieślniczą uprawnia do wykonywania zawodów takich jak dekarz, blacharz i cieśla. W Polsce jeszcze nie wprowadzono podobnych przepisów (obowiązywały w okresie międzywojennym, podobną ustawę uchwalił sejm poprzedniej kadencji, ale została odrzucona przez senat), więc ciężar wynajęcia ekipy z odpowiednią wiedzą spoczywa na inwestorze. Ponieważ wykształcenie kosztuje, firmy zatrudniające fachowców mogą nie być najtańsze na rynku, ale tylko długie i poparte praktyką przygotowanie do pracy daje gwarancję poprawnego wykonania tak skomplikowanego elementu, jakim jest dach.

Jeśli już znajdziemy firmę wykonawczą i pozytywnie zweryfikujemy przygotowanie oraz kwalifikacje dekarzy, musimy pamiętać o podpisaniu z nimi umowy. Wprawdzie ustne porozumienie też jest obowiązujące, ale przy ewentualnych sporach ciężko udowodnić jego ustalenia w sądzie. Dlatego najlepiej umowę z ekipą dekarską spisać. Jest to pewniejsza podstawa do wpłacenia zaliczki, ewentualnych reklamacji czy jakichkolwiek innych roszczeń wobec dekarzy. Umowa powinna jasno określać zakres prac i całkowity koszt usługi, ponieważ zdarza się, że firmy podają inwestorom na wstępie atrakcyjnie niską cenę, ale w trakcie prac okazuje się, że obejmowała ona tylko niektóre elementy usługi. Najlepszym rozwiązaniem jest ustalenie ceny ryczałtowej za kompleksowe zadanie, wykonane zgodnie z projektem lub z ustaleniami z inwestorem, projektantem i kierownikiem budowy, potwierdzone odpowiednimi zapisami.

Doświadczeni dekarze twierdzą, że to właśnie dach jest tą częścią domu, gdzie popełnia się najwięcej błędów wykonawczych. Dlatego komplet dokumentacji jest bardzo istotny, a wręcz niezbędny w razie konieczności usuwania ewentualnych usterek lub dochodzenia roszczeń przed sądem.

Jeszcze przed rozpoczęciem prac warto zwrócić uwagę na to, jak wyposażony jest dekarz. W zasadzie na tym etapie można jeszcze zmienić ekipę. Przyjrzyjmy się, czy wykonawcy przyjechali na plac budowy odpowiednio dużym, opisanym samochodem oraz jakie narzędzia przywieźli. Oprócz wiedzy, która jest niewątpliwie najważniejsza, to właśnie narzędzia są drugim sposobem zweryfikowania stopnia przygotowania dekarza. Dobry dekarz powinien dysponować narzędziami tradycyjnymi, elektronarzędziami, sprzętem do transportu dachówek na dach (np. wyciągiem lub windą) oraz rusztowaniem.

Rusztowanie nie jest konieczne do prac dekarskich, ale jest zdecydowanie zalecane. Przede wszystkim zapewnia większe bezpieczeństwo osób pracujących na dachu, a także znajdujących się w pobliżu, gdy np. coś spadnie. Co więcej, ustawienie rusztowania znacznie ułatwia i przyspiesza wykonanie okapu czy zamontowanie rynny. Inny potrzebny sprzęt to: wyciąg, winda lub dźwig do transportu dachówki, narzędzia tradycyjne, takie jak miarki, ołówki czy nożyce do blachy, a także elektronarzędzia, m.in. do cięcia dachówek. Sprzęt nie jest jedynym wyznacznikiem kwalifikacji, ale niewątpliwie stanowi istotną wskazówkę, że firma ceni jakość wykonania i ma już doświadczenie w pracy na dachu. Warto też przyglądać się postępom prac dekarskich. Jeśli pojawią się wątpliwości, czy wszystko jest poprawnie wykonane, inwestor może zwrócić się np. do zrzeszenia dekarzy z prośbą o wydanie opinii. Taka ekspertyza to wydatek, który się opłaca, ponieważ zapewni nam spokój, a jeśli zajdzie taka potrzeba, umożliwi szybkie wyeliminowanie
błędów wykonawczych.

Zamknięcie prac dekarskich i całej budowy nie oznacza końca współpracy z wykonawcami. Dekarze udzielają bowiem trzyletniej gwarancji na ułożony przez siebie dach. Możliwe jest wydłużenie okresu gwarancyjnego, pod warunkiem, że raz w roku inwestor zatroszczy się o przegląd dachu. Pamiętajmy, że trzyletnia gwarancja dekarska czy trzydziestoletnia gwarancja na dachówki udzielana przez ich producenta, nie oznacza, że przez cały ten okres nie musimy poświęcać dachowi żadnej uwagi. Tak jak dbamy o wnętrza czy samochód, tak trzeba dbać o dach - sprawdzać jego stan po wszelkich dodatkowych pracach, np. montażu anteny, a także robić regularne przeglądy. Jest to jedyny sposób na zapewnienie sobie i swojej rodzinie spokoju oraz bezpieczeństwa.

W mojej pracy spotykam się niestety z błędami wykonawczymi. Zatrudnienie niewykwalifikowanych dekarzy często kończy się na przykład wadliwym przybiciem łat. Taki błąd da się naprawić, ale inwestor może wydać na to sumę nawet trzykrotnie wyższą niż pierwotne koszty ułożenia dachu.

Orientacyjne ceny netto robót naprawczych na dachu o powierzchni ok. 200 m² z wadliwie przybitymi łatami:

1. Ekspertyza dachu wykonana przez biegłego sądowego: 1000 - 1500 PLN

2. Demontaż wadliwie wykonanego pokrycia dachowego: 6000 - 7000 PLN

3. Ponowne wykonanie prac ciesielskich (odbicie i przybicie łat): 2000 - 3000 PLN

4. Segregacja zdjętej dachówki: 1000 - 2000 PLN

5. Zakup nowej dachówki (ok. 10%) i obróbek dachowych: 500 - 1000 PLN

6. Ułożenie dachu: 6000 - 7000 PLN

Aby przystąpić do egzaminu czeladniczego, należy mieć ukończone gimnazjum lub zasadniczą szkołę zawodową w zawodzie dekarz lub blacharz, przepracować 3 lata w zawodzie (nie dotyczy absolwentów szkół zawodowych w w/w zawodach).

Egzamin składa się z dwóch części:

• teoretycznej – pisemnej (testowej) oraz ustnej
• praktycznej – samodzielne wykonanie 3 zadań (3 dni po 8 godzin)

Aby przystąpić do egzaminu mistrzowskiego należy posiadać tytuł czeladnika lub robotnika wykwalifikowanego w zawodzie dekarz, mieć ukończoną co najmniej szkołę zawodową, przepracować 6 lat w zawodzie.

Egzamin składa się z dwóch części:

• teoretycznej – pisemnej (testowej) oraz ustnej
• praktycznej – samodzielne wykonanie 3 zadań (3 dni po 8 godzin)

Nie bójmy się więc pytać o tytuły, dyplomy, szkoły, przynależność do izb rzemieślniczych i cechów – stanowią one potwierdzenie umiejętności niezbędnych do wykonywania pracy dekarza. Dekarz nie może uczyć się sztuki budowlanej na dachu, kosztem inwestora!