Okno dachowe czy lukarna

Lukarna to nadbudówka na dachu z pionowo osadzonym, typowym oknem. Lukarny są bardziej atrakcyjne architektonicznie. Stanowią ozdobę domu i pomimo stosunkowo wysokich kosztów wykonania nie tracą na popularności. Lukarnę w klasycznej postaci – z wąskim oknem – wykonuje się głównie przy remontach lub rozbudowach domów zabytkowych oraz stylizowanych na stare. W budynkach nowoczesnych projektuje się lukarny często dużo większe, tak by zwiększyć przestrzeń w pomieszczeniu i lepiej doświetlić poddasze użytkowe. Kształt lukarn warunkuje symetria dachu oraz kąt jego nachylenia. Im bardziej stromy, tym bardziej efektowana lukarna. Lepszym rozwiązaniem jest budowa jednej, większej lukarny, obejmującej szerszą połać dachu niż np. dwóch czy trzech węższych, usytuowanych stosunkowo blisko siebie. Każda kolejna lukarna komplikuje konstrukcję dachu, powoduje jego dodatkowe załamania, utrudniające odpływ wody z górnych partii dachu oraz zwiększające ryzyko zalegania śniegu.

Typowa lukarna zbudowana jest z pionowej ścianki frontowej z tradycyjnym, pionowo osadzonym oknem i dwóch trójkątnych ścianek bocznych (osłonowych). Lukarnę można połączyć także z balkonem. Lukarna wiąże się z połacią dachową odrębnym daszkiem, który może być jednospadowy płaski lub owalny, dwu- bądź trójspadowy.

Okna dachowe, zwane inaczej połaciowymi mają konstrukcję umożliwiającą montaż w połaci dachu pod kątem odpowiadającym nachyleniu dachu. Niewiele wystaje ponad pokrycie dachowe, a przez to okno połaciowe wtapia się w dach. Prostota montażu nie wymaga ingerencji w konstrukcję więźby dachowej, dlatego są bardzo często wykorzystywane przy remontach domu i adaptacji poddasza.

Jedną z najczęściej podkreślanych wad lukarn jest dużo wyższa cena ich budowy i to, że trzeba je zaplanować już na etapie projektowania. Jeśli lukarny umieści się zbyt blisko siebie, może to być przyczyną zalegania przy ich ściankach śniegu. To dodatkowe obciążenie trzeba uwzględnić przy obliczaniu konstrukcji nośnej dachu. Poza tym ścianki lukarny muszą być odpowiednio zabezpieczone przed przenikaniem wody z topniejącego śniegu. Lukarna tworzy wnękę w pomieszczeniu, dlatego najwięcej światła jest w pobliżu samego okna. Dostęp światła utrudniony jest też przez skosy przy ściance kolankowej. Zależy to głównie od kąta nachylenia dachu, szerokości lukarny oraz sposobu ukształtowania ścianek bocznych. Lukarna jest bardzo ważnym elementem architektonicznym domu, wzbogacają jego elewację i bryłę. Jest zawsze częścią kompozycji, niesie skojarzenia z tradycyjnym domem.

Okna dachowe są mniej widoczne, nie wpływają na bryłę i sylwetkę domu. Dzięki nim dach może być prosty, dyskretny, o spokojnych płaszczyznach połaci.

Okno dachowe tymczasem znacznie szybciej się brudzi, a jego mycie może być niewygodne. Zdarza się bowiem, że jest zamontowane w trudno dostępnym miejscu. Montując okno dachowe łatwo też popełnić błąd przy ocieplaniu okna dachowego. Może to być przyczyną utworzenia się mostka termicznego. Okno połaciowe daje równomierne oświetlenie, choć jego natężenie zależy od kąta nachylenia dachu. Ważny jest także kształt ościeża. Aby światła było jak najwięcej, jego górna krawędź powinna być pozioma, a dolna pionowa. Przez okno dachowe przedostaje się o wiele więcej bezpośredniego promieniowania słonecznego, co często prowadzi do przegrzewania się pomieszczeń poddasza. Zimą trzeba liczyć się z tym, że śnieg może przykryć okna w dachu i czasowo pozbawić nas światła.