Trwa ładowanie...
Artykuł sponsorowany Kernau

Jak działa lodówka? Rodzaje i działanie chłodziarek

To jeden z najbardziej przydatnych sprzętów AGD do kuchni. Dzięki chłodziarko-zamrażarce możemy długo przechowywać żywność. Jest niezbędna w każdym gospodarstwie domowym. Ale czy wiemy, jak działa lodówka? Jaki mechanizm odpowiada za niską temperaturę w jej wnętrzu? Jaka chłodno powinno być w komorze? I czy to normalne, że lodówka jest ciepła na zewnątrz?

 Źródło: Inne
d4hiw1y

Rodzaje chłodzenia w lodówkach

Pierwsze chłodziarki elektryczne zostały wynalezione w XIX wieku, lecz jedynie jako urządzenia przemysłowe. Domowe wersje lodówek pojawiły się w I połowie XX wieku. Były to chłodziarki absorpcyjne. Obecnie w większości zostały wyparte przez urządzenia sprężarkowe – bardziej wydajne i oszczędniejsze.

Innymi rodzajami chłodziarek są: termoelektryczna, termoakustyczna oraz adsorpcyjna. Ten ostatni typ czasem jest wykorzystywany w systemach klimatyzacji.

Chłodziarka sprężarkowa

Obecnie większość lodówek domowych to chłodziarki sprężarkowe. Ich działanie polega na przepompowywaniu czynnika ziębiącego w układzie rurek. Urządzenia pracują, wykorzystując lewobieżny obieg Lindego. W trakcie pracy czynnik zmienia się z gazu w płyn i ponownie w gaz. Cały układ ma część ciepłą i zimną. Część zimna znajduje się wewnątrz, a ciepła jest zamontowana z tyłu urządzenia.

d4hiw1y

Z jakich części składa się lodówka?

Warto wiedzieć, jaka jest budowa lodówki. Taka świadomość ułatwi nam np. określenie przyczyny ewentualnej awarii układu. Wizualnie chłodziarko-zamrażarki są bardzo podobne. Różnice między modelami to wielkość, liczba drzwi (pojedyncze lub side by side), fronty, półki i szuflady wewnątrz, a także większe lub mniejsze balkoniki na drzwiach. W działaniu można wskazać różnorodne funkcje, które mają nam zapewnić komfort korzystania. Ich liczba zwiększa się wraz z ceną urządzeń. Wpływają na to, jak działa lodówka i czy jest mniej czy bardziej bezobsługowa.

Mimo różnic w budowie zewnętrznej układ chłodniczy w tym rodzaju agd jest bardzo podobnie zbudowany. Poniżej wymieniamy części lodówki sprężarkowej.

Chłodziarko-zamrażarka wolnostojąca KFSB 17191.1 NF XŹródło: Inne

Sprężarka, czyli agregat

To najważniejszy element w chłodziarce. Jego zadaniem jest pompowywanie czynnika chłodniczego i zwiększanie jego temperatury podczas sprężania gazu. Agregat lodówki nie działa cały czas. Uruchamia się wtedy, gdy temperatura wewnątrz wzrośnie i trzeba ją obniżyć, następnie się wyłącza. Przeważnie dzieje się tak parę razy w ciągu doby. To zapewnia oszczędność energii, którą zużywa urządzenie. Tak działającą sprężarkę nazywamy tłokową. W niektórych nowszych (i droższych) modelach lodówek są montowane tzw. kompresory inwerterowe – napędzane poprzez falownik. W tych sprężarkach silnik działa stale, ale dostosowuje natężenie pracy do zapotrzebowania na chłód. Ma to zapewniać większą oszczędność prądu.

d4hiw1y

Bardziej nowoczesne lodówko-zamrażarki mają po dwa agregaty. Obsługują one odrębnie komorę chłodzącą oraz zamrażalnik. Dzięki temu można ustawiać w nich różną temperaturę, a nawet wyłączyć jedną część. Tak działa np. funkcja Wakacje, która umożliwia przerwanie pracy komory chłodzącej przy ciągłym działaniu zamrażarki.

Gdy nastąpi awaria układu i agregat w lodówce nie włącza się, temperatura wewnątrz szybko wzrośnie. Jeśli zauważysz takie zjawisko w swoim urządzeniu, możesz podejrzewać awarię sprężarki.

Chłodziarko-zamrażarka do zabudowy KBR 17133.1 S NFŹródło: Inne

Termostat

To element współpracujący ze sprężarką, dzięki któremu "wie" ona, czy ma się aktywować. Termostat w lodówce jest wyposażony w czujnik, który nieustannie sprawdza temperaturę w komorach. Na tej podstawie uruchamia sprężarkę lub ją wyłącza. Mimo że bez niego układ chłodzący również mógłby funkcjonować, to ten element jest niezbędny do utrzymania stałej temperatury wewnątrz. Warto wiedzieć, jak działa termostat w lodówce oraz gdzie znajduje się jego czujnik. Należy uważać, żeby nie uszkodzić tego małego elementu. Nie wolno też dopuścić do jego oblodzenia. Zasłonięty lub oblodzony czujnik temperatury może przestać działać albo odwrotnie – pracować nieustannie. To wpłynie na wydajność urządzenia. Problem oblodzenia czujnika nie występuje w lodówkach z systemem No Frost, który zapobiega zaszronieniu wnętrza.

d4hiw1y

Skraplacz

To element układu chłodzącego, który najłatwiej zauważyć w chłodziarce. Skraplacz to długa kręta rura, która jest na "plecach" lodówki (czasem tylko na dole). Jak nazwa wskazuje, odpowiada za skraplanie czynnika chłodniczego. Przelatujący przez niego gaz zmienia się ponownie ciecz, oddając przy tym ciepło. Dlatego gdy przyłożysz rękę do rurek z tyłu lodówki, poczujesz wyraźną różnicę temperatury. To normalne zjawisko. Ciepło z tyłu lub po bokach lodówki (w zależności od rodzaju układu) jest sygnałem, że urządzenie działa prawidłowo.

Kapilara

To cieniutka rurka, która jest umieszczona między skraplaczem a parownikiem. Ciekły czynnik chłodniczy przechodzi przez nią do parownika – a raczej jest wtryskiwany. Dzięki temu staje się znów gazem.

Parownik

Ta nazwa również wskazuje na działanie elementu. To także długa kręta rura, w której czynnik chłodniczy rozpręża się do postaci gazowej. Przy tym wytwarza zimno, które chłodzi całe wnętrze lodówki. Parownik znajduje się wewnątrz urządzenia.

Czynnik chłodzący w lodówce

Inaczej nazywany jest chłodziwem albo ziębnikiem. To substancja, która odpowiada za wymianę ciepła w całym układzie. Dawniej w lodówkach najczęściej był wykorzystywany freon. Zrezygnowano z niego, bo negatywnie wpływa na warstwę ozonową, a także na nasze zdrowie. Gdy układ chłodzący został uszkodzony, było to niebezpieczne dla domowników. Obecnie czynnik chłodniczy w lodówce to najczęściej R600a, czyli izobutan (węglowodór nasycony). Jest on bardziej ekologiczny i teoretycznie nieszkodliwy dla ludzi.

Chłodziarka wolnostojąca KFR 04243 WŹródło: Inne

Jak działa lodówka sprężarkowa?

Po zapoznaniu się z elementami układu łatwiej nam będzie zrozumieć działanie lodówki. Pokrótce zostało ono opisane na stronie marki Kernau, producenta AGD. W tym artykule rozwiniemy ten temat.

Właściwie wszystko opiera się na krążeniu czynnika chłodniczego pomiędzy dwoma układami. Podczas cyklu jest poddawany niskiemu i wysokiemu ciśnieniu, a przez to zmienia swoją postać z płynnej na gazową i z powrotem.

  • Uruchomiona sprężarka pompuje czynnik chłodzący w układzie między parownikiem a skraplaczem.
  • Płynne chłodziwo przechodzi ze skraplacza do parownika przez kapilarę. To sprawia, że obniża swoją temperaturę oraz ciśnienie. Dlatego zaczyna wrzeć. Wrząc i parując, pobiera ciepło z otoczenia i chłodzi wnętrze lodówki.
  • Parujący gaz dostaje się do sprężarki, która pompuje go dalej. W tym procesie zwiększa jego ciśnienie, a tym samym temperaturę.
  • W takim stanie ziębnik przechodzi do skraplacza. Tam gorąca para skrapla się, oddając ciepło do otoczenia – czyli na zewnątrz lodówki. Jako płyn trafia do kapilary i cykl się powtarza.

Działanie lodówki nie jest tak skomplikowane, jak mogłoby się wydawać. Najważniejsze, aby układ był sprawny i szczelny. To zapewni właściwą pracę chłodziarki.

d4hiw1y

Czy opłaca się kupować części zamienne do układu chłodzenia?

Każde urządzenie może ulec awarii. Jeśli lodówka słabo chłodzi, może to być awaria agregatu, termostatu lub samego czujnika temperatury. Tak samo gdy mrozi, zamiast chłodzić, winowajcą może być termostat. Czasem lodówka mrozi tylko w zamrażalniku, a w komorze chłodzącej nie ma niskiej temperatury. Wtedy najprawdopodobniej jest uszkodzony silnik wentylatora parownika i nie rozprowadza zimnego powietrza po komorze. To tylko niektóre przykłady awarii.

Niekiedy zamiast całego urządzenia można wymienić jego elementy. M.in. znajdziesz takie części zamienne do lodówki, jak termostat, czujnik temperatury, a także sprężarka. Lepiej jednak powierzyć pracę fachowcowi, który odpowiednio je zamontuje, nie uszkadzając przy tym układu.

Kiedy nie opłaca się wykonywać naprawy? Gdy układ chłodzący jest nieszczelny. W takim wypadku montowanie nowych części nie ma sensu, skoro czynnik chłodniczy się ulatnia.

Inne rodzaje chłodzenia w lodówkach

Jak wspomnieliśmy, lodówki sprężarkowe są najpopularniejsze, ale niejedyne. W niektórych przypadkach ta technologia się nie sprawdza i trzeba wykorzystać inny układ chłodzenia.

d4hiw1y

Lodówka absorpcyjna

Chłodzenie absorpcyjne wciąż jest wykorzystywane w niektórych produktach. Są to lodówki turystyczne, lodówki do kampera oraz domowe urządzenia poniżej metra wysokości. Wynika to z faktu, że mała lodówka nie pomieści układu sprężarkowego.

Jak działa lodówka absorpcyjna? Układ składa się z absorbera (gdzie czynnik chłodniczy jest pochłaniany) i desorbera (gdzie oddziela się od roztworu). Desorber to w lodówkach zasilanych prądem warnik, a w modelach na gaz – palnik. Chłodziwem jest amoniak, który po połączeniu z wodą zwiększa swoje ciepło. W ten sposób zaczyna parować.

Zaletą lodówek absorpcyjnych jest też to, że powstały modele zasilane na gaz. Sprawdzają się w miejscach z utrudnionym dostępem do prądu. Zamiast niego wystarczy butla gazowa.

Chłodziarka termoelektryczna

Ten rodzaj wykorzystuje do chłodzenia zjawisko termoelektryczne nazywane efektem Peltiera. W wyniku pochłaniania i wydzielania energii przez złącza między nimi powstaje różnica temperatur. Lodówki termoelektryczne to najczęściej małe chłodziarki samochodowe albo turystyczne.

d4hiw1y

Chłodziarka termoakustyczna

Taki rodzaj chłodziarki bazuje na efekcie termoakustycznym. Polega on na wzbudzaniu przepływu ciepła w rurze przez falę akustyczną. Na razie lodówki wykorzystujące ten efekt nie są produkowane na masową skalę.

Chłodziarka magnetyczna

Pieśnią przyszłości jest wyprodukowanie urządzenia wykorzystującego do chłodzenia efekt magnetokaloryczny. Chłodzenie odbywałoby się poprzez przejście chłodziwa przez zmienne pole magnetyczne. Teoretycznie tego typu lodówki byłyby bardzo oszczędne, ale na razie nie ma możliwości ich przemysłowej produkcji.

Chłodziarko-zamrażarka wolnostojąca KFRC 16153 NF IXŹródło: Inne

Ile stopni w lodówce ustawić?

Gdy wiemy już, jak działa lodówka, zastanówmy się, jak mocno powinna chłodzić. Dzięki odpowiednim ustawieniom żywność długo będzie świeża. Optymalna temperatura w komorze chłodzącej powinna wynosić między 0°C a 5°C. W zamrażalniku dobrym wyborem będzie -18°C. W tej temperaturze możesz przechować mrożonki nawet do 12 miesięcy.

Jednak samo wskazanie temperatury to nie wszystko. Niektórzy, patrząc na swoje chłodziarki, zastanowią się: na ile ustawić pokrętło w lodówce? Niby są na nim cyferki, ale czy one oznaczają temperaturę czy poziomy chłodzenia…? To istotne! Jeśli na termostacie masz cyfry od 1 do 5, oznaczają one poziom chłodzenia, a nie stopnie Celsjusza. Nieważne, czy są na pokrętle, czy na elektronicznym panelu sterowania z przyciskami. Dla pewności spójrz do instrukcji, w której powinno być wyjaśnienie dotyczące tego, jak ustawić temperaturę w lodówce.

Prostsza sprawa jest z panelami dotykowymi, na których wyświetla się dana temperatura. W takim wypadku możesz ustawić ją co do stopnia. Mimo wszystko pamiętaj, żeby kierować się wytycznymi z instrukcji producenta. W codziennym użytkowaniu nie ma sensu ustawiać niższej albo wyższej temperatury niż zalecana. Nowoczesne chłodziarko-zamrażarki mają wiele funkcji oraz komór z zadaną temperaturą, które najlepiej spełniają swoje zadanie w środowisku proponowanym przez producenta.

Artykuł sponsorowany Kernau
d4hiw1y
d4hiw1y